Cep Telefonu Modelleri | Cep Telefonları | Cep Telefonu Fiyatları Rotating Header Image

Neandertal Akrabalarımızmı?

Science dergisinde 7 May?sta ç?kan bir makale bilim dünyas? için önemli bir bulu?u haber verirken;teknoloji dünyas?n?n da genom analizinde nas?l büyük bir a?ama kaydetti?ini gösterdi.Makale modern insan,Homosapien ile Neandertal adam? veya sadece modern insan ile Neandertaller aras?nda bir akrabal?k oldu?unu ortaya koymakta.

Fosillerden elde edilen Neandertal DNA parçalar? ile modern insan DNA’lar? kar??la?t?r?ld???nda Afrika d???nda ya?ayan insanlar?n DNA’lar?n?n % 4’e varan oranlarda Neandertal’lerden geldi?i görüldü.Afrika kökenli insan genomunda ise Neandertal izi bulunmuyor.Bu bulu? modern insan?n Afrika’dan ç?kt???,önce Ortado?u’ya geçti?i,oradan da Avrupa ve Asya yönünde yay?ld??? kuram? ile de uyu?uyor. Çünkü Neandertaller yaln?z Avrasya’da bulunmu?lar ve Afrika’ya hiç inmemi?ler.

Neandertal ili?kisi Avrupa ve Asya kökenleri aras?nda bir farkl?l?k göstermiyor.Yani ili?ki Fransa’da ne ise Çin’de de ayn? düzeyde. Neandertal-insan evlenmelerinin, Avrupa ve Asya’ya yay?lmadan,yakla??k 50 bin ile 80 bin y?l kadar önce,Ortado?u’da yer ald???,daha sonra insanlar?n buradan Avrupa ve Asya’ya yay?ld??? kan?s? kuvvetlenmekte.
Halbuki,Neandertallerin daha çok Avrupa’da ya?am?? olmas?yla Avrupa insan?nda daha çok Neandertal izine raslanmas? beklenirdi.

Bulgular çok bölgeli evrim kuram?n? savunan paleontologlar? destekler nitelikte.Bu grup arkaik fosilleri yorumlarken,Neandertaller gibi Do?u Asya’daki“homo erectus”larla da genetik akrabal???m?z bulundu?u görü?ünü savunmakta.?nsan ve Neandertal genomlar?n?n hangi bölgelerde örtü?tüp örtü?medi?ine bak?ld???nda, ilk kaba bulgular beyin geli?mesi,deri geli?mesi ve sperm hareketlerinde hiç bir örtü?me bulunmad???n? gösteriyor.Belki de bu özellikler Neandertallerin neslinin tükenmesine kar??n insan neslinin günümüze kadar geldi?ini aç?klamakta yard?mc? olur.

Öte yandan,projenin teknolojik taraf?nda bak?ld???nda bu sonuçlara 5 y?l öncesine kadar ula?abilmenin çok zor oldu?u görülür.Son 5 y?lda geli?tirilen h?zl? gen s?ralamas?(sequencing)teknolojisi ve yaz?l?m? ile önceleri günler alan bir genom analizi,?imdi saatler veya dakikalara kadar inmi? durumda.?lk insan genomunun tamamland??? 2001 y?l?ndaki s?ralama (sequencing) makineleri günde 330 bin baz molekül okuyabilirken,bugün bu rakam 2 milyara ç?km?? bulunuyor.Üretilen ve daha sonra analiz edilmesi gereken veri miktar? ise yüzlerle terabayt olarak ifade edilmekte.

DNA’n?n çift sarmall? molekülü,4 baz molekülün uzun bir özel dizili?inden olu?uyor.Adenine,cytosine,guanine ve thymine olan bu baz moleküller k?saca A,C,G,T olarak an?l?yor.Yakla??k 3 milyar bazl? insan genomonun dizili?ini bulmak için bilgisayarlar,her biri 2000,3000 bazdan olu?an binlerle DNA parças?n? tarayarak veri taban?na koyuyor.Daha sonra bir birle?tirme algoritmas? bunlar? kar??la?t?r?yor,örtü?meleri buluyor ve gittikçe uzayan dizili?i olu?turuyor.

Neandertal genomun incelenmesinde durum biraz farkl? ve oldukça zor olmu?. Analiz örnekleri H?rvatistan’daki Vindija ma?aralar?nda yakla??k 38 bin y?l önce ya?am?? olan Neandertal kemiklerinden elde edildi.Örnek olarak al?nan ve 400 miligram kadar olan kemik tozunda bulunan DNA parçalar?,çok k?sayd? ve ortalama sadece 50 kadar baz molekül içeriyordu.Geçen binlerle y?l süresinde kimyasal bozulmalar yan?nda ayr?ca mutasyona da u?ram??lard?.Bunun da ötesinde topraktaki bakteri DNA’lar?ndan bula?malar söz konusuydu.Bu çok zor analiz için bir ara?t?rmac? saman y???n?nda bir i?ne bulmak derken,bir di?eri binlerle parçadan olu?an bir yapboz bilmeceyi resmin ne oldu?unu bilmeden çözmek ve yapmak olarak nitelendiriyor.Neyse ki tamamlanm?? bulunan insan genomu ve ?empaze genomu elde bir referans olarak bulunuyor.Zaten bu üç genom aras?ndaki benzerlik %99 dolay?nda.

Neandertal fosillerinden 50 baz moleküllük DNA parçalar? elde edildikten sonraki i? insan ve ?empaze genomlar?nda bunlara uyan yer bulmak oluyor. Almanya’daki Max Planc Institute for Evolutionary Anthropology kurumunda yürütülen projenin ba?kan? olan ABD’deki University of California Santa Cruz profesörlerinden Richard Green,50 baz moleküllü DNA parçalar?n?n 3 milyar bazl? insan ve ?empaze genomlar? ile kar??la?t?rarak uygun yer bulunmas? i?inin,kavramsal olarak basit gibi göründü?ünü ama bunun çok a??r bir i? yükü olu?turdu?unu söylüyor.

?zdü?üm bulma(mapping)denebilecek bu i?lem asl?nda genetik ara?t?rmalar?n bir temel arac?.Yaln?z burada gen mutasyonu gibi bir ek zorluk var. Mutasyon nedeniyle do?ru uyu?um sa?lanamayabilir.Bunun için Enstitüdeki ekip kendi özel yaz?l?m geli?tirmi?.“Anfo Short Read Aligner/Mapper”ad?n? verdikleri bu program?n di?erlerinden fark?,uyumm ararken ara?t?rmac?lar?n bilgi ve deneyimini de dikkate almas?.Örne?in ara?t?rmac?lar bir DNA parças?n?n ba??nda C’den T’ye ve sonunda da G’den A’ya mutasyona çok raslan?yor.

Projede kullan?lan iki Linux makine toplam 500 i?lemci içeriyor.Bu ortamda s?ralama makinas?ndan ç?kan milyonlarla DNA parças?n?n hangilerinin Neandertallere ait oldu?u ve onlar?n yerinin ne oldu?u bir haftay? a?an bir süre içinde yap?labiliyor.az?l?m?n geli?tirilmesi devam etmekte.

Daha fazla bilgi için: http://www.sciencemag.org/site/special/neandertal/feature/index.html

Bir Cevap Yazın